swieta 800compZdrowych, pogodnych i wielce radosnych Świąt Bożego Narodzenia życzy Wam Wszystkim: Wrocławskie Stowarzyszenie Fortyfikacyjne!

 

 

Mamy zaszczyt poinformować że od dnia 1.05.2013r. jesteśmy oficjalnie zarządcą terenu Fortu Piechoty Nr. 6 na Polanowicach we Wrocławiu.

Serdecznie dziękujemy wszystkim którzy przyczynili się do tego abyśmy mogli teraz realizować nasz program. W szczególności całemu zespołowi WSF za pomoc bez której by się to nie udało,

oraz dla przedstawicieli władz Miasta Wrocławia za zaufanie jakim zostaliśmy obdarzeni, jaki i okolicznym mieszkańcom za wiele życzliwości.

 

 

Oświadczenie po zakończonym zwiedzaniu schronu pod Placem Solnym


 

W dniach 19-20 stycznia bieżącego roku mieliśmy zaszczyt oprowadzać dużą część chętnych po schronie przeciwlotniczym na placu Solnym. Na organizowane przez nas wydarzenie, na facebookowym profilu Stowarzyszenia zapisało się do ostatniej chwili blisko 400 osób. Przez schron w ciągu tych dwóch dni przeprowadziliśmy jednak blisko 1000 osób. Mimo iż zwiedzanie w sobotę, dnia 19 stycznia, odbywać się miało od godziny 10 do godziny 15, w rzeczywistości oprowadzaliśmy po schronie grupy, aż do godziny 16.15. Planowaliśmy przeprowadzanie grup pięcioosobowych zakładając maksymalizację bezpieczeństwa. Jednak aby umożliwić zwiedzenie potencjalnym chętnym naciągnęliśmy warunki oprowadzania do granicy - w sumie oprowadzaliśmy grupy do 12 osób. Owszem, można było oprowadzać pewnie także grupy 20, czy 25 osobowe. Nikt z nas, w najśmielszych oczekiwaniach nie spodziewał się jednak takiego zainteresowania niszowym, bądź co bądź tematem. Tak duże zainteresowanie fortyfikacjami Wrocławia musi cieszyć.

Drugiego dnia umożliwialiśmy zwiedzającym oglądanie schronu od godziny 9.30 do godziny 15.00. Dłużej nie dało się zwiedzać z dwóch przyczyn  - po pierwsze, o godzinie 15.00 wygasała protokół przekazania nam w użytkowanie obiektu. Po drugie do godziny 16.00 musieliśmy zdać kaski, które Państwo używali i których Państwu zapewnienie było podstawowym warunkiem, żebyście Państwo mogli oglądać obiekt.

Schron pod Placem Solnym, nie jest w najlepszym stanie, obiekt nie był remontowany od 1945 roku, upływ czasu i działanie szabrowników krótko po 1945 roku, spowodowały zniszczenia - takie jak odpadanie z sufitu warstwy izolacji cieplnej, części systemu rozprowadzania ciepłego powietrza i wentylacji. Ponadto, w schronie znajduje się kilka miejsc potencjalnie niebezpiecznych.

Z uwagi na to, iż oświadczenie, które byli Państwo łaskawi złożyć, nie jest polisą na życie czy zdrowie, nie wolno nam rozciągać granic bezpieczeństwa ponad miarę. Nie możemy ryzykować Państwa życiem ani zdrowiem.

Członkowie naszego Stowarzyszenia przez te dwa dni, dali z siebie tyle ile mogli, przez dwa dni, bez żadnego wynagrodzenia organizowali państwa w grupy, dostarczali oświadczenia, rozdawali ulotki, i na ile to było możliwe starali się Państwa informować. Wszystko to podkreślam robili za darmo ciężko pracując - oprowadzając Państwa po wnętrzu obiektu, czy starając się utrzymać porządek na zewnątrz schronu, a jednocześnie próbując jak największemu Państwa gronu zapewnić możliwość zwiedzenia obiektu.

Niezwykle nam przykro że nie każdy chętny, miał możliwość obejrzenia obiektu - nasze Stowarzyszenie organizowało już podobne wydarzenia, które jednak nie spotkały się nigdy z tak dużym odzewem - podkreślam - w najśmielszych oczekiwaniach nie spodziewaliśmy się, aż tak licznego Państwa przybycia. Jednak warunki zwiedzania były znane, warunków bezpiecznego zwiedzania, także, jak już Państwo wiecie, nie wolno nam rozciągać w nieskończoność. Warunki zwiedzania przedstawione na naszej stronie były jasne - zwiedzamy do godziny 15. Nigdzie nie napisaliśmy że zwiedzanie będzie organizowane do ostatniego chętnego. Jesteśmy ludźmi takimi jak Państwo, Wrocław ma natomiast ponad 700 000 mieszkańców, nawet najlepiej zorganizowani, nie bylibyśmy w żadnym razie, zdolni zaprezentować, choćby pokrótce schronu pod Placem Solnym wszystkim potencjalnym zainteresowanym.

W związku z tym, że doszło pod koniec drugiego dnia zwiedzania do incydentów, musiały wejść do akcji służby porządkowe.

Za wszelkie niedogodności serdecznie przepraszamy, będziemy na przyszłość dążyć do jak najdalej idącego ulepszenia organizacji naszych wydarzeń.

 


 

 

 

 

 

W dniach 23-25 listopada, w związku z konferencją "Fortyfikacje nowożytne w Polsce - badania, realizacje, plany. "Pro Memoria" - Krzysztof Biskup", miałem możliwość odwiedzić wspaniałe umocnienia twierdzy toruńskiej i chełmińskiej.


Twierdza Toruń - od początku swojej historii Toruń był miastem ufortyfikowanym. Osobiście uważam jednak za najciekawsze obiekty twierdzy pierścieniowej powstałe w okresie 1877 - 1914. Na zespół umocnień Torunia w tym okresie składa się kilka fortów głównych ery biehlerowskiej (1873-1884), wznoszonych bezpośrednio po nich, dzieł międzypolowych (od 1887), a w ostatnim etapie międzypolowych schronów piechoty, artylerii i amunicyjnych (po 1887). W latach 1899 - 1900 wzniesiono dwie baterie pancerne - zabytki pruskiej fortyfikacji unikalne na ziemiach polskich. Prace prowadzono właściwie nieprzerwanie aż do roku 1914.

1

Fort XI Stefan Batory (V Grosser Kurfurst), fot. autor

Widoczny na powyższej fotografii obiekt, to fasada koszar szyjowych, sztandarowego dzieła fortyfikacji pruskiej ery biehleroweskiej, głównego fortu artyleryjskiego (niem. hauptwerk). Prezentowany fort powstał w latach 1877-1884, na jego uzbrojenie składało się 15-22 dział wałowych, oraz pewna ilość dział polowych i kaponierowych, w tym rewolwerowe działka Hotchkissa-Grusona. 

4

Pancerne stanowisko obserwacyjne artylerii wzór 1887, fot. autor

Dla potrzeb kierowania i korygowania ognia artylerii wprowadzono do fortów pancerze osłaniające stanowiska obserwacyjne artylerii, na ilustracji pierwszy z serii niemieckich pancerzy przeznaczonych dla obserwatorów artyleryjskich. Pancerz w formie kazamaty pancernej umożliwiał obserwację w zakresie 142', miał grubość 20 centymetrów, całość wraz z przedpancerzem ważyła 55,6 tony.

3

 Pancerne stanowisko obserwacyjne piechoty WT 90, fot. autor

Dla potrzeb alarmowania, i kierowania ogniem piechoty na fortach od 1892 roku montowano pancerne stanowiska obserwacyjne piechoty, składające się z obrotowej wieżyczki, zaopatrzonej w dwa otwory obserwacyjne. Pancerz umożliwiał obserwację w zakresie 360', pancerz wieżyczki był gruby na 3 cm, a waga samej kopuły osiągała 200 kilogramów.

Zachowany komplet pancerzy oglądać można na Forcie IV Stefan Żółkiewski (Fort II Yorck)



N
iezwykle ciekawymi urządzeniami fortecznymi są zachowane baterie pancerne, do zwiedzania dostępna jest Bateria Pancerna II (w międzypolu fortów XIV i XV), obiekt ten zrealizowano w latach 1899 - 1900 jako monolityczną konstrukcję betonową. Uzbrojeniem baterii były cztery haubice 105mm (inne źródła podają 150mm), ukryte pod obrotowymi kopułami pancernymi. Obserwację i korektę ognia umożliwiał wysunięty w przedpole, połączony z baterią specjalną poterną punkt obserwacyjny ukryty pod pancerzem.

2

Bateria pancerna, fot. autor 

Na zdjęciu możemy podziwać świetnie zachowaną fasadę bloku bojowego baterii, szyja zabezpieczona jest zwracającą uwagę kaponierą, nadto zwracają uwagę niezwykle grube stropy dzieła. 

 


 

W Toruniu znajduje się bardzo wiele doskonale zachowanych zabytków architectura militaris, prezentowane obiekty, mają jedynie zachęcić do odwiedzenia tej niezwykle ciekawej twierdzy i pięknego miasta.

 

Twierdza Chełmno - powstała w 1900 roku dla ochrony przejścia przez rzekę, w ramach szerzego zamierzenia zmierzającego do zabezpiecznia doliny Wisły. Twierdza ta składa się z 8 fortów i 4 schronów piechoty oraz dwóch baterii dział 105mm. Zespół rozbudowano w czasie mobilizacji 1914 roku.

6 

Schron piechoty w I.St 1, Twierdza Chełmno, fot. autor.


Na powyższej ilustracji widzimy schron piechoty wchodzący w skład wzniesionego w 1901-1902, punktu oporu piechoty przeznaczonego dla kompanii piechoty. Fort - punkt oporu składał się z betonowego schronu piechoty (tylko fasada wykonana jest z cegły), umieszczonego na czole, pod wałem schronu straży. Całość otacza wał ziemny z przedpiersiem i trójkątną fosą. Świetnie zachowała się roślinność taktyczna - zarówno przeszkodowa, jak i maskująca.

5

Wnętrze schronu piechoty, fot. autor

 

Schrony piechoty są nieco większe od wrocławskich. Przy okazji warto dodać że w przeciwieństwie do naszych znacznie różnią się między sobą. 

 

Innym przykładem umocnień Twierdzy Chełmno jest Fort 5 (Infanterie Stutzpunkt 5) układ dzieła jest generalnie podobny do przedstawionego Fortu 1. Teren jest jednak znacznie bardziej zalesiony, a schron główny mocniej zdewastowany.

7

Schron piechoty w I.St.5, Twierdza Chełmno, fot. autor

Na czole dzieła zachował się schron straży / wartownia, przeznaczony dla 12 żołnierzy, w przeciwieństwie do wrocławskich obiektów tego typu, schron zrealizowano jako monolityczną konstrukcję betonową, z ceglaną fasadą, obiekt pozbawiony jest znanych z Twierdzy Wrocław rur głosowych, dzwonkowej instalacji alarmowej i niszy oświetleniowej. Układ wnętrza i możliwość instalacji piecyka, są jednak cechą wspólną obu rozwiązań.

8

Schron straży, I.St.5, Twierdza Chełmno, fot. autor

 

Twierdza była przygotowana do obrony w pasie fortów w roku 1944, wybudowano wówczas szereg schronów Regelbau 668 oraz Ringstand 58c.

 


 

Literatura;

Fortyfikacja, tom V, pod red. L. Narębski, Warszawa - Kraków 1998.

J. Biesiadka, A. Gawlak, S. Kucharski, M. Wojciechowski, Twierdza Poznań o fortyfikacjach miasta Poznania w XIX i XX wieku, Poznań 2006, str. 156 - 157

http://kaczorek.easyisp.pl/pisz/fort/chelm001.htm

 


 

 

 

 

Spotkanie integracyjne, sprzątanie fortu

Zapraszamy wszystkich członków i sympatyków Wrocławskiego Stowarzyszenia Fortyfikacyjnego na spotkanie integracyjne połączone ze sprzątaniem terenu fortu przy ulicy Polanowickiej.

Spotkanie rozpoczynamy od godziny 9.00, w sobotę 29 września.

Dojazd; autobus linii 130, lub 144 do pętli Kamieńskiego, dalej pieszo. Lub własny